Opinie voor DeMorgen.be

Een opiniestuk voor demorgen.be, 1/09/2017. Over het nieuwe optievak Actief Burgerschap, dat in 2018 aan alle GO! scholen zal worden aanbevolen. Hier leest u de tekst van het verschenen stuk.

Actief Burgerschap, meer dan een vak!

In een opiniestuk over het nieuwe GO! project rond burgerschapseducatie, laten Ellen Claes en Lies Maurissen (DeMorgen, 31/08) uitschijnen dat het opzet enkel uit een apart vak zou bestaan om snel tot een oplossing te komen voor het Vlaamse deficit op democratisch burgerschap.

Voor alle duidelijkheid: zij hebben gelijk dat enkel een nieuw vak te kort door de bocht zou zijn. Omdat onderzoek reeds uitwees dat een democratische schoolcultuur (veel) belangrijker is. Daarin wordt niet enkel naar het curriculum gekeken, maar wordt ook de burgerzin van de leerkrachten, de participatie van de leerlingen en een doelgericht schoolbeleid dat ook de ongelijkheid aanpakt, meegenomen. Kortom, het gewicht dat burgerschap op school krijgt is van belang en enkel een apart vak zou daar in onze context weinig aan veranderen.

Maar laat dat nu net een vertrekpunt zijn van het GO! project dat we met de Commissie Actief Burgerschap hebben opgezet, een punt dat wellicht nog onvoldoende in de media aan bod kwam.

Ja, er komt een nieuw vak Actief Burgerschap in het SO met een leerlijn gebouwd op duurzaam samenleven, filosoferen en waardenvorming, en waarin hoofdzakelijk met activerende lesmethoden zal worden gewerkt. Maar het vak is ook expliciet bedoeld als stimulans voor het samenwerken aan een school brede aanpak van democratisch burgerschap. Niet alleen door inventarisatie van wat al gebeurt en directe linken met de leerlingenraad of kleine projecten die op school mogelijks al lopen. Het levert ook op een intelligente manier een spil voor vakoverschrijdende benaderingen, die vermelde factoren voor een meer democratische school versterken.

Zoals de WELT benadering met leertrajecten wereldburgerzin. Die levert ook de garantie dat de aanpak neutraal – zonder indoctrinatie – zal zijn en er een functionele gebruikscontext kan worden gebouwd met partners uit de schoolomgeving. Daarmee kunnen de leerlingen hun kennis en vaardigheden ook in de praktijk oefenen en wordt het algemene leren in het curriculum ondersteund. Deels gebouwd op de principes van geïntegreerde proeven in het BSO kan een school daarmee bovendien meteen zelf wat aan de ongelijkheid in de onderwijsvormen doen.

Alle begin is moeilijk en er moet ongetwijfeld nog wat geschaafd worden aan de vormgeving van de leerlijn in de praktijk. Dat is waar de pilootfase met enkele scholen dit jaar voor moet zorgen. Tegelijk proberen we binnen het Kenniscentrum voor Wereldburgerschapseducatie van Kleur Bekennen deze ontwikkelingen volop te ondersteunen met een Innovatielab Trajectondersteuning, waarvoor op 28/09 te Brussel de aftrap zal worden gegeven en waarop alle geïnteresseerden welkom zijn.

Daar zullen we ook ingaan op de verschillen met voorstellen zoals LEF en ook andere ontwikkelingen, zoals relevante leerplanvernieuwingen in de levensbeschouwelijke vakken, helpen stroomlijnen.

Mark Saey

Auteur van Jongeren worden wereldburgers (Academia Press/Lannoo, 2014)

Voor meer info i.v.m. het Kenniscentrum kleurbekennen@btcctb.org

StumbleUponPrintFriendly